19 Қараша 2017   


  Негізгі бөлім / Иман және Ислам / "Иман және Ислам" кітабы / МУСАУИ ДІНІ ЖӘНЕ ЯҺУДИЛЕР (6)

МУСАУИ ДІНІ ЖӘНЕ ЯҺУДИЛЕР (6)

Хахамдардың (раввин) христиан поптары сияқты күнәні кешіру құқығы жоқ. Олар тек ғибадаттарды басқарады. Аллаһу та’аланың алдында барлық яһудилер тең, араларында ешқандай айырмашылық жоқ.

Діни рәсімдері және хахамдардың ғибадатты басқару түрі Мұса алейһиссаламнан кейін келген пайғамбарлар (алейһимуссалауату уәттәслимат) тарапынан көбейтілген және өзгертілген, жаңа нәрселер қосылған. Дауд алейһиссаламнан кейін Оған жіберілген «Зәбүр»-дің діни рәсімдерде оқылуы немесе сазды аспаппен шалынуы ғибадатқа енгізілген.

Дауд алейһиссалам б.з. шамамен 1000 жыл бұрын дүниеге келген. [Еуропалық тарихшылар Дауд алейһиссаламның билік кезеңін б.з.д. 1015-975 жыл деп бекіткенімен, бұл нақты емес.] Бұрын шопан болған Дауд алейһиссаламның дауысы әсем болғандықтан [қазірдің өзінде Даудтың даусы тіркесі қолданылуда], біраз уақыттан кейін мемлекет басшысы Талуттың [мемлекет аралық есімі: Сауль] алдына шығарылып, оның рубаб (цитра – музыкалық аспап) шалушысы болған. Бұрын араларында үлкен достық құрылып, Талут Оны өзіне жолдас қылғанымен, Дауд алейһиссаламның атағы күн сайын арта түсіп, отыз жасында бір соғыста алып Жалутты [Goliath] таспен ұрып өлтіруі, осылайша халықтың Оған таң қалуы Талутты сескендіріп, Даудты өзінен алшақтатқан. Бірақ, Талут қайтыс болғаннан кейін Дауд алейһиссалам халқының қалауымен оның орнына өтіп, алғаш рет Құдысты исраилдықтардың орталығы қылған. Дауд алейһиссалам 40 жыл билік құрды. Оған «Зәбүр» деген кітаптың берілгендігі Құран кәрімнің Ниса сүресінің 163-аятында және Исра сүресінің 55-аятында жазылған. Онда Дауд алейһиссаламның Аллаһу та’алаға жалбарынуы, Одан кешірім сұрауы бар екендігі ақиқат. Ал қазіргі Қасиетті кітаптағы Зәбүрде бұлармен қоса басқа адамдар тарапынан қосылған бөлімдер де кездесетіндіктен, Аллаһу та’ала жіберген күйін толықтай жоғалтқан. Аллаһу та’ала Дауд алейһиссаламға көптеген жақсылықтар сыйлаған. Құран кәрімде Сәбә сүресінің 10-аятында: «Біз Даудқа [басқа адамдар мен пайғамбарларға] ізгілік [пайғамбарлық, кітап, сұлтандық, әсем дауыс және темірді қолмен майыстыру сияқты] үстемдіктер бердік. Ей, таулар мен құстар, сендер де Онымен бірге тәсбих етіңдер дедік. Оған темірді [шам сияқты] жұмсақ еттік» делінген. Сад сүресінің 17-19 аяттарында «Ей, Мұхаммед! Кәпірлердің айтқан сөздеріне сабыр ет. Құлымыз, күш иесі Даудты есіңе түсір! Ол әрдайым Аллаһқа тәубе ететін. Дұрысы, біз таңнан кешке дейін онымен бірге тәсбих ететін таулар мен құстарды оның билігіне берген едік» және Сад сүресінің 25-аятында да «Дәргейімізде Оның жоғары дәрежесі және жарқын болашағы бар» делінген. Қазіргі қолымыздағы Тәурат пен Інжілде Дауд алейһиссаламның қарамағындағы Урия атты әскербасының Батшеба деген әйелімен болған оқиғасы ретінде Екінші Самуэльдің 11-бабында жазылған хикая шындыққа жанаспайды. [Әли (радиаллаһу анһ) бұл қате және негізсіз хикаяны айтқандарға жүз алпыс таяқ ұратынын білдірген. «Мәуақиб» тәфсирі, Сад сүресінің жиырма алтыншы аятынының тәфсирінде былай делінеді: «Урия Тешаму есімді қызбен үйлену үшін қызға хабар жіберді. Қыз қабыл еткенімен, қыздың туыстары қаламады. Урияны жамандады. Сол кезде Дауд алейһиссалам да Тешамумен үйленуді қалады. Урия соғыста қайтыс болғаннан кейін қыз Дауд алейһиссаламға тұрмысқа шықты. Келісімі жасалып қойған қызбен үйленуіне Аллаһу та’ала разы болмады. Дауд алейһиссалам қателескенін түсінгенде тәубе етті, кешірілді.»]

Құран кәрімде бұл мәселе жайлы нақты мәлімет жоқ. Керісінше, Дауд алейһиссаламның әрдайым Аллаһу та’аладан қатты қорққандығы, оған хақты нахақтан ажырататын күш берілгендігі туралы жазылған. Сад сүресінде [24-аятында] бір қой дауында әділетсіздік жасамау үшін сәждеге жығылғаны және Аллаһтан кешірім сұрап, көп дұға еткендігі жазылған. Бұл Урия аңызының Тәурат пен Інжілге кейіннен қосылғандығын Ислам ғалымдары бірауыздан қолдайды. «Исраилият» деп аталатын осындай ойдан шығарылған хикаялар яһудилерден сауатсыз мұсылмандарға өткен болса да, Ислам ғалымдары бұлардың жалған екендігін білдірген.

Дауд алейһиссаламның ұлы Сүлейман алейһиссалам [билік құрған кезеңі шамамен б.з.д. 965-926 жылдары] әкесінің орнына Исраил ұлдарының пайғамбары және билеушісі болды. Жын, жыртқыш аңдар және құстармен сөйлесетін. Сүлейман алейһиссаламның дәуірі исраил ұлдарының ең жарқын кезеңі болған. Сүлейман алейһиссалам кезеңіне дейін Исраил билеушілері сарайдың не екенін білмейтін. Жоғарыда аты өткен Талуттың үйі ең қарапайым шаруаның үйімен бірдей болатын. Сүлейман алейһиссалам ең алдымен Құдыс қаласын құрып, бір зәулім сарай салды. Көптеген ғимараттар, сарайлар, бау-бақшалар, хауыздар, құрбандық шалатын орындар, ғибадатханалар салдырды. Құдыста салдырған ең ірі ғибадатхана «Мешіт АқсаБәйт-и Муқаддәс – Қасиетті үй» деп аталған еді. Бұл ғимаратты финикиялық ұсталарға салдырған болатын. Жындар да қызмет еткен еді. Бұл мешіттің құрылысында өте бағалы заттар қолданылған. Оған алыстан қараған кезде тұтас алтындай жарқырап тұратын, көрген адамдар таң қалатын. Оның құрылысы жеті жылға созылды. Өкінішке орай, бұл керемет мешіт асури билеушісі екінші Бухтуннасар тарапынан Құдысты басып алған кезінде өртелді. Тәурат нұсқаларының барлығы жанып, мүлдем қалмады. Оны Кәйхусрав жөндеткенімен, кейінен оны римдіктер өртеді. «Қамус-ул-аләм»-да былай делінген: «Осы қиратудан кейін Құдыстың мусауилер тарапынан өркендетуі аяқталып, кейіннен Грек-Византия императорлары Мешіт Ақсаны жөндеп, Құдысты «Илия» деп атады. Пайғамбарымыз Мұхаммед (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Мешіт Ақсада намаз оқыған. Құдыс хижреттің 16-жылы Омар (радиаллаһу анһ) дәуірінде мұсылмандар тарапынан жаулап алынды. Абдулмәлік (рахимә-һуллаһ) дәуірінде қазіргі мешіт жаңадан салынған.» Артқы жағында қалған негізгі қабырғаларын қазіргі кезде яһудилер «Жылау  қабырғасы» деп атап, осы қабырғаның алдында дұға етуде.