19 Қараша 2017   


  Негізгі бөлім / Иман және Ислам / "Иман және Ислам" кітабы / МУСАУИ ДІНІ ЖӘНЕ ЯҺУДИЛЕР (7)

МУСАУИ ДІНІ ЖӘНЕ ЯҺУДИЛЕР (7)

Сүлейман алейһиссалам дәуірінде Құдыс әлемнің ең бай, ең әсем қаласы болған. Сүлейман алейһиссалам салдырған зәулім сарайлар, оның ішіндегі бөлмелер, ішіндегі құнды заттар туралы көптеген хикаялар бар. Әлемде қазірге дейін ешбір патша Сүлейман алейһиссалам сияқты тамаша, ертегіге ұқсайтын өмір сүрмеген деуге болады. Сүлейман алейһиссаламның бірнеше әйелі мен күңдері болған. Сүлейман алейһиссалам саудаға көп көңіл бөлгендіктен, байлығы күн сайын арта түскен және Ол сарайын жаңа, бағалы заттармен безендірген, көптеген асыл тұқымды аттар, құстар және басқа да жануарлар асыраған. Сарайда күніне 30 сиыр, 100 қой және киіктер сойылатын. Сүлейман алейһиссалам әрдайым бейбітшілікті қалап, көршілерімен жақсы қарым-қатынас пен достық орнатуға тырысқан. Көршісі Мысыр перғауынының қызына үйленген. Сондай-ақ, Саба ханшайымы Бәлқисті де хақ дінге шақырып, онымен достық құрған, Ислам тарихшыларының риуаяты бойынша, оған да үйленген. Бәлқистің Сүлейман алейһиссаламнан шақыру алғандығы Құран кәрімнің Нәмл сүресінің 29-32 аяттарында айтылады.

Сүлейман алейһиссалам да барлық пайғамбарлар (алейһимуссалауату уәттәслимат) сияқты өте әділ билеуші болған. «Сүлейман әділдігі» Омардың (радиаллаһу анһ) әділдігі сияқты бүкіл әлемде әділеттіліктің үлгісі деп қабылданған. Сүлейман алейһиссалам өзге сенімдерге де толеранттықпен қараған, фанат яһудилердің қарсылығына қарамастан басқа діннің ғибадатханаларын салдырған. Осы себептен Оны бүкіл әлем құрметтеп, жақсы көрген, бүкіл әлемге үлгі болған. Ол әкесі Дауд алейһиссаламның дінін жалғастырған.

Сүлейман алейһиссаламның жағдайы туралы Құран кәрімде жазылған. Сәбә сүресінің  12-аятында: «Күндіз ескенде бір айлық жолға барып, кешке бір айлық жолдан қайтатын желді Сүлейманға бағындырдық. Ол үшін судай еріген мысты ағыздық. Раббының рұқсатымен жұмыс істеп жүрген жындарды да Оның әміріне бағындырдық және олардан арасынан әмірімізден шыққаны болса, оған жалындаған оттың азабын таттырдық» делінген.

Сад сүресінің 30-39-аяттарында: «Даудқа Сүлейманды бердік. Ол жақсы құл еді. Өйткені Ол әрдайым [зікірмен, тәубемен] Аллаһу та’алаға тәуәжжуһ етеді. Оны көп тәсбих ететін. Оған бір кеште өте тез жететін асыл тұқымды аттар ұсынылды. Сүлейман: "Мен бұл жақсы малдармен шұғылданып, Раббымның зікірінен мақрұм қалдым, кеш батты" деген еді. Қатты мұңайды. Оларды маған қайтарып беріңдер! деп аяқтары мен мойындарын кесті. [Еттерін кедейлерге таратты.] Кейін бұрынғы халіне қайтты. "Раббым, мені кешір. Маған менен кейін ешкім қол жеткізе алмайтын билікті бер. Сен күмәнсіз әрдайым ихсан етушісің!" деді. Біз осыған орай қалаған жеріне Оның әмірімен баратын желді, ғимарат салатын және су түбіне сүңгитін шайтандарды және темір шынжырлармен байланған басқаларын Оның әміріне бердік. Міне біздің ихсанымыз осы. Қаласаң басқаларға да бер, қаласаң берме! Біздің ихсандарымыздың есебі жоқ дедік. Дұрысы, дүниеде берген осы ниғметтер секілді ахиретте де жоғары дәрежесі және жарқын болашағы бар» делінген.

Яһуди және христиан басылымдары қазір қолдарындағы Қасиетті кітапты,  яғни Тәурат пен Інжіл деп атайтын кітаптарының үш бөлімінің Сүлейман алейһиссаламның кітабынан алынғанын айтады. Бұлар «Ескі өсиеттің» «Сүлейманның оқиғалары, уағызшы және өлеңдердің өлеңі» кітаптары. Тәуратта Сүлейман алейһиссаламның желге, құстарға және басқа да жануарларға бұйрық бергендігі, олардың тілін түсінгендігі, құстар мен жануарлар Оның бұйрығын дереу орындағандығы, қол астындағы жындар арқылы салдырған бүкіл ғимараттардың тез салынып біткендігі туралы айтылады.

Дауд алейһиссалам дәуіріндегі мәдени құқықтар Сүлейман алейһиссалам дәуірінде одан да кеңейтілді. Жаңа үкім бойынша әкелердің ұлдарында шексіз ақылары бар болатын. Бала қанша жаста болса да, әкесінің бұйрықтарын орындауға міндетті еді. Үлкен бала мирасты екі есе артық алатын. Некелесу, үйлену сияқты мәселелер тек қана отбасының үлкендері тарапынан шешілетін. Үйленбекші болған жастар өздеріне таңдалған жарымен үйленуге мәжбүр болатын еді. Ажырасқан әйел күйеуінен «Мәһір» деп аталатын ақша алатын. Баласы жоқ немесе баласы қайтыс болған жесір әйел қайынымен үйленуге мәжбүр еді. Осы некеден туылған алғашқы бала қайтыс болған күйеуінің баласы болып саналатын және оның мирасын алатын еді. Бір еркекке бірден артық әйелге үйленуге рұқсат берілген еді.

Сүлейман алейһиссалам қайтыс болғаннан кейін Бәни Исраил он екі қауымға бөлінген, бір-бірімен қарсыласқан. Бұл бөліну ісі әлі Сүлейман алейһиссалам дәуірінде тірі кезінде басталған, бірақ Сүлейман алейһиссалам Аллаһу та’аланың ихсанымен қауымдарды біріктіріп ұстай білген еді. Сүлейман алейһиссаламның орнына баласы Рэхобоам өтті. Оған он екі қауымның екеуі ғана бағынды. Исраил мемлекеті екіге бөлінді. Бұл мелекеттің бірі «Исраил» болып, он қауымды құрады. Қалған екі қауым «Яхуда» мемлекеті деп аталды. Олар Құдыста қалды, азғындап, Аллаһу та’аланың азабына ұшырады. Біраз уақыт Асури мемлекетіне тәуелді болды. Асури билеушісі Бухтуннасар (Навухаданносор) б.з. 587 жыл бұрын Құдысты қырып жойды. Исраил ұлдарын Құдыстан қуып, Вавилонға сүргінге айдады. Алайда, Иран шахы Кейхусрав [Кирус] асурилерді жеңгеннен кейін яһудилердің қайтадан Құдысқа қайтуына рұқсат берді. Яһудилер Құдысқа оралып, өртенген қаланы біраз жөндеуден өткізді. Алғашқыда ирандықтардың, кейіннен македониялықтардың қол астында өмір сүрді. Б.з.д. 64-жылы римдіктер Құдысқа кірді. Қаланы қайтадан қырып жойды. Римдіктер тағы бір рет б.з. 70 жыл бұрын Құдысты жер мен жексен етті. Рим императоры Титус Құдысты толығымен жойды.

Яһудилер римдіктердің қол астында болған кезде Иса алейһиссалам дүниеге келді. Осындай кезеңде шынайы Тәурат нұсқалары жойылды. Тәурат деген әр түрлі кітаптар жазылды. Оларға көптеген басқа бөлімдер, қате сенімдер қосылды. Сондықтан Аллаһу та’ала яһудилерге [және басқа адамдарға] тура жолды көрсету үшін Иса алейһиссаламды пайғамбар етіп жіберді. Яһудилер Иса алейһиссаламды пайғамбар ретінде танығылары келмеді. Алайда, олар Тәуратта жазылғанындай, бір пайғамбар келетінін білетін және Оны күтетін еді. Бірақ, ол пайғамбарды (алейһиссалату уәссәләм) өте күшті, батыл, ұстағанын қирататын, оларды римдіктерден құтқаратын адам деп ойлаған еді. Өте жұмсақ мінезді болған Иса алейһиссаламды олар ұнатпады. Оны жалған пайғамбар деп, анасы хазреті Мәриямға жала жапты. Қазір әлемде яһуди болып қалған 15 миллион адам бар. Олардың ішінде шынайы Тәуратқа бағынатындары мүлдем жоқ. Халықаралық статистика болған «Britannica of the year» альманахы бойынша олардың бір дінді ұстанатындығына күмән бар. Өйткені, яһудилердің ішінде әр түрлі топтар бар.

«Жауап бере алмады» кітабымыздың 326-бетінде яһудилік жайлы кеңірек мәлімет берілген.