2 - Жамазиәл-әууәл, 1443 жыл.
     6 - Желтоқсан, 2021 жыл.   


  Негізгі бөлім / Пайғамбарымыз / "Шәуаһид-ун нубуввә" кітабы / ТӨРТІНШІ БӨЛІМ (Екінші тарау)

ТӨРТІНШІ БӨЛІМ (Екінші тарау)

ЕКІНШІ ТАРАУ:

Қай кітаптан алынғаны және уақыты айтылмаған Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) хижреттен қайтыс болғанына дейін орын алған оқиғалар.

• Зәйд бин Әркам (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге Мәдиналық бір кісінің қасына бара жатқан кезімізде алдымыздан бір адамның шатыры шықты. Ол адам шатырға бір ұрғашы киікті байлап қойған еді. Киік ақырып, тілге келіп: «Йа, Расулаллаһ! Мына адам мені аулап алды. Менің алыста екі балам бар. Желіндерім сүтке толы. Бұл бәледен құтылайын десем бауыздамайды, барып екі баламды емізейін десем босатпайды» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) киікке «Егер сені босатсам, қайтып келесің бе?» деп сұрады. Ол «Келемін. Егер келмесем, Аллаһу та'ала маған он адамның азабын берсін» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) киікті босатып жіберді. Киік кетіп, ұзақ уақыт өтпей қайтып келді. Тілімен еріндерін жалап тұрған еді. Расулуллаһ оны шатырға қайтадан байлап қойды. Сол кезде шатырдың иесі қолында бір саба сумен келді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Мына киікті маған сатасың ба?» деп сұрағанда әлгі адам «Йа, Расулаллаһ, сізге бердім» деді. Расулуллаһ киікті босатып жіберді». Зәйд бин Әркам (радиаллаһу анһ) «Шөл далада киіктің «Лә илаһа иллаллаһ Мухаммадун Расулуллаһ» деп жүргенін көрдім» деген.

• Сәләмә бин әл-Әкуа (радиаллаһу анһ) айтып берді: «Бір күні Расулуллаһпен бірге (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бір топ адамды көріп қалдық. Олар садақ атып жатқан еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) оларға «Бұл жақсы ойын екен. Сендердің аталарыңның бірі мерген еді. Мен Ибн Әкуамен бірге болайын, садақ атудан жарысып көрейік» деді. Ол топтағылар садақ атуды тоқтатты. «Неге атпайсыңдар?» деп сұрағанда олар: «Йа, Расулаллаһ! Сіз Ибн Әкуамен бірге болсаңыз, бәрімізді жеңесіз» десті. Сонда Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Онда мен жалғыз өзім бәріңе қарсы болайын» деді. Сол күні кешке дейін садақ атты. Кеш болып, қайтпақ болғанда кім ұтқанын тексеріп қараса, тең түскен екен».

• Әбу Саид Худри (радиаллаһу анһ) жеткізген: «Мәдинаның айналасында бір қойшы қой бағып жүрген еді. Бір қасқыр отардан бір қойға шапты. Қойшы оны қайтарып, бөгет болды. Сонда қасқыр құйрығына отырып, тілге келіп: «Аллаһу та'аладан қорықпайсың ба? Менің ризығыма бөгет болдың ғой!» деді. Қойшы таңырқап «Бұл неткен ғажайып, қасқыр адамша сөйлеп жатыр» дегенде қасқыр «Бұдан да ғажайыбы, Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Мәдинада халыққа өткен үмбеттердің жағдайларын хикаялап жатыр» деді. Қойшы асығып қойларын айдап, Мәдинаға жақын жерге келді. Қойларды қауіпсіз жерге қалдырып, өзі Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына барды да, басынан өткен оқиғаны айтып берді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сыртқа шығып, қойшыға «Қасқырдың саған сөйлегендерін жұртқа айтып бер» деді. Қойшы биік жерге шығып, болған оқиғаны толық айтып берді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Қойшы рас айтады. Жыртқыш жануарлардың адаммен сөйлесуі қияметтің белгілерінен» деді.

• Ихбан бин Увәйс Хузаа тайпасының қойларын жайып жүрген еді. Кенеттен бір қасқыр отардан бір қойды жұлып кетті. Ихбан «Уаллаһи, мен осыншалықты залым қасқыр көрген емеспін» деп қойды қасқырдан алу үшін артынан жүгірді. Қасқыр тілге келіп: «Ей, Ихбан! Аллаһу та'аланың маған берген несібесінен мақұрым еткің келді ме?» деді. Ихбан аң-таң болып, «Неткен ғажайып, қасқыр сөйледі» деді. Қасқыр: «Бұдан да ғажайыбы, Мұхаммед (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Мәдинада сендерге Аллаһу та'аланың кітабын уағыздап жатыр, сендер одан бейхабарсыңдар» деді. Ихбан «Егер мен Мұхаммедке (алейһиссалам) барсам, онда қойларға кім қарайды?» деді. Қасқыр: «Маған жететін қойды ажыратып берсең, қойларыңа мен қарайын. Ажыратқаныңнан артығына тиіспеймін» деді. Ихбан қасқырға бірнеше қой ажыратып беріп, отарды қалдырып, бір топ қойшылармен бірге Мәдинаға кетті. Мәдинаға жеткенде Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сахабалармен бірге отырған болатын. Ихбанды көріп: «Ей, Ихбан, қасқыр сөзінде тұрды» деді. Ихбан (радиаллаһу анһ) қасындағы қойшылармен бірге мұсылман болды.

• Сахабалардың бірі былай айтып берген: «Расулуллаһқа (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бір кісі ас алып келді. Біз жей бастадық. Расулуллаһ бір кесек ет алды. Қанша шайнаса да, мүбәрәк тамағынан өтпей қойды. Ақыр соңында аузынан шығарып тастады. Астан қолын тартты. Біз де Расулуллаһтың асты жемегенін көріп тоқтадық. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) асты алып келген адамды шақырып «Бұл асты қайдан алдың?» деп сұрады. Ол «Бұл қойдың еті, егесі келмей тұрып мен асығып, ақшасын кейін беремін деп сойдым. Соны пісіріп әкелдім» деп жауаптады. Сонда Расулуллаһ ол тамақтың тұтқындарға берілуін бұйырды.

• Бір күні Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) хазреті Аббасқа (радиаллаһу анһ) «Ей, Әбул Фадл! Мен келгенше үйіңде бол!» деді. Хазреті Аббас үйіне барып күтті. Сәске уақытында Расулуллаһ оның үйіне барып, үйдегілеріне сәлем берді. Олар сәлемге жауап берді. Кейін «Жиналып отырыңдар» деп бұйырды. Иығындағы жамылғысымен олардың үстін жауып «Йа, Раббым! Олар менің әһли бәйтім (жанұям). Оларды жамылғыммен жапқанымдай сен де оларды тозақ отынан қорға» деп дұға етті. Үйдің қабырғаларынан «Әмин, әмин» деген дауыстар естілді.

• Бір күні мухажир және ансар әйелдері (радиаллаһу анһуннә) бір жерге жиналған еді. Хазреті Фатиманың (радиаллаһу анһа) да келуі үшін Расулуллаһтан (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) рұқсат сұраған еді. Хазреті Фатима ол жиынға киіп баратын әдемі киімі болмағандықтан барғысы келмеді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Бара ғой, Фатима! Біздің жолымызда ешкімді үмітсіз қалдыруға болмайды» деді. Хазреті Фатима ол жиынға қатысты. Мұңды болып қайтқан еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) ол жиынға қатысқан әйелдердің бірін шақырып, жиын туралы сұрады. Әйел: «Йа, Расулаллаһ! Фатима келгенде бүкіл әйелдер оның әдемі киімдеріне таңырқап қайран болды. Бір-бірінен «Мұндай әдемі киімді қайдан алған екен?» деп сұрасқан еді» деді. Хазреті Фатима «Йа, Расулаллаһ, неліктен маған олай көрінбеді, мен де қуанар едім ғой» деп сұрады. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Ол киіміңнің әсемдігі сенің денеңе киіліп тұруында. Ол сенің көзіңнен жасырылғандықтан сен көрмедің» деп жауап берді.

• Йеменде бір су көзі бар еді. Ол суды кім ішсе, өлетін еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) ол суға хабар жолдап: «Бәрі мұсылман болды, сен де мұсылман бол» деді. Содан кейін ол суды ішкендерден ешкім өлмеді. Бірақ безгек ауруына шалдығатын еді.

• Сахабалардың бірі былай айтып берген: «Мәдинаға келіп иман келтірдім. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) қасынан еш айрылмайтын едім. Бір түні ақшам мен құптан уақыты арасында Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сыртқа шықты. Маған исламның үкімдерін үйретті. Сол түні аспан күркіреп, найзағай жарқырады. Барлық жер тас қараңғы болып, құйып жаңбыр жауды. Біз «Йа, Расулаллаһ, үйімізге қалай қайтамыз?» деп сұрадық. Ол «Мен сендерді үйлеріңе жеткіземін. Сендерге ешқандай қиыншылық келмейді» деді. Кейін бізге «Күтіңдер» деді, біз күттік. Ол мешіттен сыртқа шықты. Айнала тас қараңғы еді. Аспаннан тоқтамай жаңбыр жауып тұрды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бізге «Үйлеріңе қарай жүре беріңдер» деді. Біз үйімізге қарай жүре бастадық. Ешқайсымызға жаңбыр тимеді. Киімімізге су жұқпады».

• Ибн Аббас (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Өте келбетті, жүзі сұлу бір яһуди бар еді. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сұхбаттарына үзбей қатысып тұратын. Бір күні Расулуллаһ ол яһудиге «Сендей келбетті адамның тозақта жанатынына жаным ашиды» деді. Сонда яһуди «Мен дінімді біреу үшін тастамаймын» деді. Ол яһуди тағы бір күні Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сұхбатына келген болатын. Расулуллаһ хурилер (хор қыздар) туралы баяндаған: «Оларға ірі көзді (сұлу жүзді) хурилер де бар. Күн көзін көрмеген інжу секілді» деген «Уақиа» сүресінің 22-23 аяттарын оқыды. Ол яһуди «Йа, Расулаллаһ, ол хурилердің бірін маған алып беруге кепілдік бересіз бе?» деп сұрады. Расулуллаһ «Біріне емес, жетпісіне кепілдік беремін» деді. Яһуди иман келтіріп, мұсылман болды. Исламның бұйрықтарын толық ұстанды. Кейін қайтыс болды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) оның жаназа намазын оқыды. Қабірге түсіріп, қабірінің ішіне түсіп ұзақ отырды. Қабірден шыққан кезінде маңдайы терлеген және көйлегінің жағасы жыртылған еді. Сахабалар (алейһимурридуан) мұның себебін сұрағанда «Қабірге көп хури қыздар бас салды. Бәрі бірден «Мен оған арналғанмын» деп таласып жатқан еді. Әрең дегенде жетпіс хури ажыратып бердік. Сол қарбаласта олар жағамды жыртты» деді.

• Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) хазреті Әбу Бәкір, хазреті Омар, хазреті Осман және хазреті Әлимен (радиаллаһу анһум әжмаин) бірге бір күні Әбу Хәйсәм бин Тайханың үйіне барды. Әбу Хәйсәм «Қош келдіңіздер, йа Расулаллаһ және сахабалары! Үйімді қадірлендірдіңіз деп әрдайым сіздерге дарстархан жаюды қалайтын едім. Бүгін үйде аз ғана тамақ бар еді. Бірақ оны көршілерге бердім» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Өте жақсы істедің, Жәбрейіл алейһиссалам маған көрші туралы сондай көп өсиет айтты, тіпті көршілердің бір-біріне мирасшы болатынын ойлап қалдым!» деді. Үйдің бақшасында бір құрма ағашын көріп қалып «Ей, Әбу Хәйсәм, мына құрма ағашынан құрма жинауыма рұқсат бересің бе?» деп сұрады. Ол «Йа, Расулаллаһ! Ол құрма ағашы мүлде құрма салмады. Сіз білесіз» деді. Расулуллаһ «Аллаһу та'ала ол ағаштан көп құрма береді» деді де, Әлиге «Бір кесе су әкел» деп бұйырды. Хазреті Әли (радиаллаһу анһ) бір кесе су әкелді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) кеседегі судың біразын ішті. Қалғанымен мүбәрәк аузын шайқап, сол құрма ағашының үстіне септі. Сол сәтте бірден құрма шоқтары байқалды. Құрманың бір бөлігі балғын, бір бөлігі кепкен еді. Олар құрмаларды жинап алды. Бәріне жететін шамада еді. Кейін Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм): «Бұл Аллаһу та'аланың сендерге қиямет күні беретін ниғметтерінен» деді.

• Әбу Хурайра (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бір соғыста менен «Ей, Әбу Хурайра, жейтін бір нәрсең бар ма?» деп сұрады. Мен «Йа, Расулаллаһ, дорбамда бірнеше құрма бар» дедім. «Әкел» деді, мен бердім. Мүбәрәк қолын дорбаның ішіне салып, құрма шығарды. Ол құрмаға мүбәрәк қолын тигізіп, дұға етті. Кейін маған «Сахабалардан он кісі шақырып кел» деп бұйырды. Шақырып келдім, олар келіп сол құрманы жеді. Олар кеткен соң «Тағы он кісі шақыр» деді. Тағы он кісі шақырдым, олар да келіп, сол құрманы жеп кетті. Осылайша бүкіл әскерді он-оннан шақырдым. Бәрі құрма жеп тойды. Әлгі дорбаның ішінде әлі құрма бар еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) маған «Мына дорбаны сақтап қой, қолыңды ішіне сал, аузын төменге қаратып ашпа» деп бұйырды. Расулуллаһтың көзі тірісінде қай кезде дорбаның ішіне қолымды салсам, құрма шығарып жейтінмін, жұртқа да тарататынмын. Хазреті Әбу Бәкірдің, хазреті Омардың және хазреті Османның (радиаллаһу та'ала анһум әжмаин) халифалық кездерінде бұл жағдай дәл солай жалғаса берді. Хазреті Осман шәһид болған күні менің үйім де тоналған болатын, сол кезде сол дорбамды алып кеткен еді. Ол құрма дорбасынан екі жүз уәсктен астам құрма алған едім». Бір уәск – алпыс са’. [Бір са’ – 4,2 литр].

• Рашид бин Абди Раббих (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Көптеген тайпа табынатын Сува атты бір пұт бар еді. Кейбір тайпалар маған Сува пұтына алып баруым үшін бірталай сыйлықтар берді. Жолда кетіп бара жатқанда басқа бір пұтқа кезіктім. Ол пұттың ішінен «Абдулмутталиб ұлдарынан бір пайғамбар шықты. Зинаны, өсімді және пұттарға арнап құрбан шалуды харам етті. Бұл мәселе зейін салуға тұрарлық. Аспаннан шайтандардың жарқыраған отпен хабар ұрлаудан қуылуы да таңқаларлық жағдай» деген дауыс естідім. Ал басқа бір пұттың ішінен: «Жұрт табынып жүрген Димад теріске шығарылды. Намаз оқитын, ораза ұстауды және зекет беруді бұйыратын пайғамбар шықты» деген дауыс естілді. Басқа бір пұттан: «Иса бин Мәриямнен кейін пайғамбарлыққа және хидаятқа қауышуға себепкер болуға мұрагер кісі – құрайштан шыққан Ахмед» деген дауыс естілді. Кейін Сува атты пұтқа бардым. Қарасам, екі түлкі сол пұттың айналасында жүрген екен. Пұтты тілдерімен жалап және қасына қойылған сыйлықтарды жеп жүр екен. Кейін аяқтарын көтеріп, пұттың үстін зәрімен ластады. Мен бұл жағдайды өлең күйінде былай жырладым:

Түлкі басына зәрін шашқан зат құдай болар ма сірә,

Түлкі үстін зәрмен ластаған зат, әлбетте бейшара.

 

Бұл оқиға Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Мәдинаға хижрет еткен кездерінде орын алған болатын. Осы оқиға басымнан өткен соң мен Мәдинаға бардым. Ол кездері менің есімім Залым болатын. Қасымда итім бар еді. Оның аты Рашид еді. Расулуллаһтың алдына барғанымда менің есімімді сұрады. Мен «Есімім Залым» дедім. Итімнің атын сұрап еді, «Рашид» дедім. Сонда Ол «Сенің есімің Рашид, итіңнің аты Залым болсын» деді. Мен иман келтіріп, мұсылман болдым. Кейін Расулуллаһтан өз елімнен жер сұрадым. Маған бір ат шабатындай және үш тас лақтыратындай кеңдікте жер берді. Бір торсық су берді. Ол судың ішіне мүбәрәк аузының суын қосты да, «Мына суды саған берілген жерге төк. Су сенен артатын болса, жұртқа да бер, олар да алсын» деп бұйырды». Ол суды өзіне ажыратылған жерге төкті. Ол жерден тәтті бұлақ шықты. Ол жерге құрма ағаштарын екті. Сол аймақтың халқы шипа ниетімен сол бұлақтың суымен жуынатын. Ол суды ел «Ма’ур-Расул (Расулуллаһтың бұлағы) деп атап кетті. Риуаят етілуі бойынша, Рашид (радиаллаһу анһ) жер телісінде бір жартасты домалатқан болатын. Бұл адамның күшімен атқарылатын іс емес делінген.

• Бір күні Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сахабаларымен бірге (радиаллаһу анһум әжмаин) отырған еді. Сол кезде түйе мінген біреу келді. Шаршаған және ұйқышыл түрінен жол жүріп келе жатқаны аңғарылған еді. «Араларыңда Мұхаммед кім?» деп сұрады. Сахабалар Расулуллаһты (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) көрсетті. Сонда ол «Йа, Мұхаммед! Әуелі сен Аллаһу та'аланың саған бұйырғандарын айтасың ба, әлде мен пұттардан естігендерімді айтып берейін бе?» деді. Әуелі Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) оған иманды түсіндірді. Кейін ол адам былай айтып берді: «Менің есімім Ғассан бин Малик Амир. Біздің елімізде бір пұт бар еді. Оның алдында біз құрбанымызды шалатын едік. Бір күні Исам есімді біреу ол пұттың алдында құрбандық шалды. Кенеттен ол пұттан «Ей, Исам, ей, Исам, уақыт болды, ислам келді. Пұттардың қате екені жария болды. Босқа қан төгуге тыйым салынды. Сыла-и рахм (туыстармен араласу) әмір етілді. Тәухид сенімі айқындалды, уәссәләм» деген дауыс естілгенін және қорыққанын маған айтып берді. Кейін тағы Тариқ есімді біреу де сол пұттың алдында құрбандық шалғанда «Ей, Тариқ, ей, Тариқ, сенімді пайғамбар жіберілді. Азиз жаратқаннан анық уахимен келді» деген дауыс естігенін айтты. Сен туралы хабар біздің аймақта тарап кетті. Осыларды естіген соң бірнеше күннен кейін мен де сол пұттың алдында құрбандық шалдым. Құрбандық шалған соң ол пұттың ішінен жоғары дауыспен, анық сөзбен «Ей, Ғассан! Тихамадан (Хижаздан) шыққан пайғамбар – хақ. Оған бағынғандар саламаттық табады. Онымен қақтығысқандар өкінеді. Оның исламға шақыруы қияметке дейін жалғасады» дегені естілді. Бұларды пұттан естігеннен кейін пұт өз-өзінен жерден суырғандай көтеріліп, етбетімен жерге құлады». Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) және сахабалар (радиаллаһу анһум әжмаин) мұны естігенде «Аллаһу әкбар» деп тәкбір айтты. Ғассан бин Малик «Йа, Расулаллаһ, осы себеппен үш өлең шумағын жаздым. Рұқсат берсеңіз сол өлең шумақтарын оқиын» деп сұрады. Рұқсат беріліп, ол өлең шумақтарын оқып берді.

• Аббас бин Мирдас (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Ыстық күнде түйелерімнің арасында отырған едім. Кенеттен ақ түйеқұсқа мінген аппақ киімді біреу алдыма келді. Маған «Ей, Аббас бин Мирдас! Сейсенбі күні жақсылық және тақуалықпен жіберілген және Қусва түйесінің егесі болған адамды көрмедің бе?» деп сұрады. Мен қорқып кеттім де, түйелерімнің арасынан шығып, табынып жүрген димад атты пұтымның қасына бардым. Пұттың ішінен мынадай дауыс шықты: «Сүлейм ұлдары тайпаларына айт, Мұхаммед алейһиссаламға салауат пен сәлем келгенге дейін бұрыннан табынылып жүрген димад пұты құлады және мешіт жұртшылығы одан құтылды. Мәриәм ұлы Исадан (алейһиссалам) кейін пайғамбарлықты және хидаятты әкелген кісі – құрайш тайпасынан бір пайғамбар». Пұттан мұны естігенде қатты қорықтым. Бұл жағдайды тайпама барып айтып бердім. Бәни Хариса тайпасынан үш жүз адам жиналып, Мәдинаға бардық. Мешітке кіргенде Расулуллаһ маған қарап күлімдеді. «Ей, Аббас, қалай мұсылман болдың?» деп сұрады. Басымнан өткен оқиғаларды айтып бердім. «Дұрыс айтасың» деді де, өте риза болды. Бәріміз Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдында мұсылман болдық».

• Әбу Хурайра (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Хузәйм бин Фатек (радиаллаһу анһ) бір күні әмир-ул мүминин хазреті Омарға (радиаллаһу анһ) «Қалай мұсылман болғанымды айтып берейін бе?» деді. Ол «Айтып бер» дегенде былай баяндады: «Түйемді жоғалтып алған едім. Оны іздеп жүргенде кеш болды. Қорқынышты сайда жалғыз қалдым. Дауысымды шығарып: «Бұл жердегі жамандардың зиянынан бұл алқаптың қадірлісіне сиынамын» дедім. Сол мезетте бір дауыс естідім, «Обал-ай, Жәлил болған, ниғметтерді беретін ұлы Аллаһқа сиын» деген еді. Мен «Ей, дауыс иесі, айтқаның хақ па, адасушылық па?» деп сұрап едім, тағы былай деді: «Аллаһу та'аланың мұғжизалар иесі пайғамбары Мәдинада адамдарды қайырымға шақыруда. Намаз оқуды және ораза ұстауды бұйыруда. Адамдардың бос ойын-сауықпен айналысуына тыйым салуда». Бұларды естігенде түйеме міндім де, Мәдинаға қарай жолға шықтым. Мәдинаға барған күнім жұма еді. Әбу Бәкір (радиаллаһу анһ) мешіттен шығып қасыма келді. «Мешітке кір, бізге сенің мұсылман болғаның туралы хабар келді» деді. «Мен дәрет алуды білмеймін» деп едім, ол маған үйретті, дәрет алып мешітке кірдім. Ішке кіргенімде мінберде Расулуллаһты (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) көрдім. Мүбәрәк жүзі айдың он төртінші күніндей жарқырап тұрды. Ол «Мұсылман кісі шарттарына сай дәрет алса, кейін толық зейінмен намазын үздіксіз оқыса, міндетті түрде жәннатқа кіреді» деп жатқан еді».

Бұл оқиға басқа бір риуаят бойынша мынадай: Хузәйм бин Фатек (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Маған сөйлеген және көрінбеген біреуден мен «Сен кімсің?» деп сұрадым. «Мен Малик ибн Маликпын. Нәжид жындарының көсемімін. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдында иман келтіргеннен кейін Ол мені Нәжид жындарын Аллаһу та'алаға иман келтіруге шақыруға міндеттеді. Ей, Хузәйм! Қазір сен дереу Мәдинаға бар, Расулуллаһтың алдына барғаныңда иман келтіріп мұсылман бол! Мен сенің түйеңді тауып, үйіңе апарып, жанұяңа тапсырамын» деді. Мен Мәдинаға бардым, жұма күні еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мінберде хұтба оқып жатқан еді. Мен түйемді мешіттің алдына байлайын, олар намазын оқып болсын, кейін мешітке кіремін, сол кезде жағдайымды айтып берермін деп ойладым. Бір кезде Әбу Зәр (радиаллаһу анһ) мешіттен сыртқа шықты. «Қош келдің, ей, Хузәйм! Мені саған Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) жіберді. Сенің мұсылман болғаныңды хабарлады. Мешітке кір де, жамағатпен бірге намаз оқы» деді. Мен мешітке кірдім де, жамағатпен бірге намаз оқыдым. Кейін Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына жақындадым. Маған жағдайымды айтып берді де «Досың сөзінде тұрды, түйеңді тауып, жанұяңа тапсырды» деді». «Шәуаһид-ун нубуввә» кітабының авторы былай жазған: «Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) пайғамбарлығы кезінде жындарда орын алған оқиғалар өте көп. Олар кітаптарға жазылған болатын. Біз қысқаша осынша жаздық».

• Әмир-ул мүминин Омар (радиаллаһу анһ) бір күні бір жерде отырған еді. Алдынан бір кісі өтті. Қасындағылар: «Мына өткен адам Сәуад бин Кариб. Оның жын досы оған Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) шыққанын, пайғамбар болғанын хабар берген» десті. Әмир-ул мүминин хазреті Омар (радиаллаһу анһ) оны шақырып, «Бұрынғыдай көріпкелдікпен айналысып жүрсің бе?» деп сұрады. Сәуад бин Кариб қатты ашуланып, «Ей, әмир-ул мүминин! Осы күнге дейін ешкім маған осылай бетіме қарап сөйлемеген еді, сен сөйледің» деді. Хазреті Омар (радиаллаһу анһ) «Ашуланба, өйткені сенің көріпкелдігің біздің бұрынғы ширкімізден жаманырақ емес еді. Бізге айтып бер, жын досың саған Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) пайғамбарлығын қалай хабарлады?» деді. Сонда Сәуад бин Кариб былай айтып берді: «Бір түні ұйқы мен ояу арасында бір күйде отырған едім. Әлгі жын келіп, аяғымен түртіп, «Тұр, ей, Сәуад! Егер ақылды болсаң, сөзімді мұқият тыңда! Расында Аллаһу та'ала Лууәй бин Ғалиб ұлдарынан бір пайғамбар жіберді. Ол халықты Аллаһу та'алаға ғибадат етуге шақыруда» деді. Мұны түсіндіру үшін маған көптеген өлең шумақтарын оқыды. Мен «Тиіспе маған, кеше түнде ұйықтай алмадым, ұйқым келіп тұр» деп ілтипат етпедім. Екінші түні қайтадан келіп, тағы солай айтты. Мен тағы солай жауап бердім. Үшінші түні қайтадан келіп, сол сөздерді айтты. Мен тағы солай жауап бердім. Бірақ бұл жолы оның айтқаны маған қатты әсер етті. Таңертең Мәдинаға бардым. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сахабаларымен отырған еді. Мен «Йа, Расулаллаһ! Бір нәрсе айтсам бола ма?» деп сұрадым, Ол рұқсат берді. Жағдайымды айтып бердім де, соңында мына мағынада өлең оқыдым:

Куәлік етемін, Аллаһтан өзге құдай жоқ,

Көрінетін, көрінбейтін барлық нәрседен сен сақсың!

Ей, қадірлі аталардың ұлы, сен Аллаһқа арашысың,

Пайғамбарлардың ең үстемі сенсің.

Ей, жаһанның көркемі, бізге бәрін хабарла,

Шашымыздың әр қылы ағарып кетсе де,

Сенен басқа шапағатшы жоқ заманда,

Сәуад бин Карибке сен шапағатшы бол сонда.

 

Мен басымнан өткендерді айтып бергенде Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) және сахабалары риза болды. Расулуллаһтың риза болғаны мүбәрәк жүзінен байқалып тұрды». Хазреті Омар Сәуад бин Карибтен мұны естігенде «Бұл оқиғаны өзіңнен естігім келген. Әлхамдулиллаһ, нәсіп болды» деді. Кейін «Әлгі жын саған әлі кеп тұра ма?» деп сұрады. Сәуад бин Кариб «Жоқ, Құран кәрім оқи бастағанымнан бері келген емес. Құран оқу маған сол жынның сөзінен әлдеқайда жақсырақ» деді.

• Хазреті Әли (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мені халық арасында исламның үкімдерімен үкім шығаруым үшін Йеменге қазы ретінде жіберді. Мен «Йа, Расулаллаһ! Мен ғалым емеспін. Қазы болатындай үкімдерді білмеймін» дедім. Ол мүбәрәк қолын кеудеме қойып, «Йа, Раббым! Жүрегіне хидаят бер және тіліне тура бағыт бер» деп дұға етті. Одан кейін екі адам арасында үкім беруде мүлде күмәнға түспедім».

• Тағы хазреті Әли (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) маған «Менің түйеме мініп Йеменге бар. Йеменнің маңындағы пәлен қырға жетіп, үстіне шыққанда халықтың сені қарсы алуға шыққанын көресін. Ол жақта тасқа, топыраққа «Расулуллаһ сендерге сәлем жолдады» деп айт» деді. Мен әлгі қырға жеткенде халықтың мені қарсы алуға жиналғанын көрдім. «Әссәләму алейкум, ей, тастар, топырақтар! Расулуллаһ сендерге сәлем айтты» дедім. Сол мезетте кенеттен жер бетінен бір гуіл мен гүріл естілді. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сәлеміне солай жауап берді. Мені қарсы алуға шыққандар бұл жағдайды көріп иман келтірді».

• Әбу Хурайра (радиаллаһу анһ) бір күні Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келіп, «Йа, Расулаллаһ! Сізден естігендерімді ұмытып қала беремін» деп дертін айтты. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Шапаныңды жерге төсе» деп бұйырды. Әбу Хурайра (радиаллаһу анһ) шапанын жерге төседі. Расулуллаһ мүбәрәк қолын созып, ауадан бір немесе үш рет бір нәрсе алып, шапанның ішіне қойды. Кейін «Шапаныңды жинап ал да, кеудеңе қой» деп бұйырды. Әбу Хурайра бұйырғанындай істеді. Одан кейін естігендерінің ешқайсысын ұмытпайтын болды.

• Әбу Хурайра (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Анам мүшрик әйел еді. Исламға қанша шақырсам да, қабыл етпеді. Бір күні тағы оны исламға шақырдым. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) туралы бір нәрсе айтты. Соған мен қатты ренжідім. Жылап Расулуллаһтың алдына бардым. Осы жағдайды айтып беріп, «Йа, Расулаллаһ, бір дұға етсеңіз, Аллаһу та'ала Әбу Хурайраның анасына иман нәсіп етсін» дедім. Ол «Йа, Раббым, Әбу Хурайраның анасына хидаят бер» деп дұға етті. Анама сүйінші айтайын деп үйге бардым. Үйдің есігі ілулі тұрғанын көрдім. Іштен судың дауысы шығып тұрған еді. Ғұсыл құйынып жатқанын түсіндім. Анам іштен: «Ей, Әбу Хурайра, біраз сабыр сақта» деді. Біраздан кейін киімін киіп, есікті ашты да, «Инни әшһәду ән лә илаһа иллаллаһ уә әшһәду әннә Мухаммадән абдуһу уә Расулуһу» деп мұсылман болғанын хабарлады. Мен дереу жүгіріп Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына бардым. Қуанышымнан жылап, «Сүйінші, йа, Расулаллаһ, анама жасаған дұғаңыз қабыл болды» дедім. Кейін «Йа, Расулаллаһ, тағы бір дұға етсеңіз, Аллаһу та'ала адамдардың жүрегінде мені және анамды сүйікті қылсын және оларды да біздің жүрегімізде сүйікті қылсын» деп сұрадым. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) солай дұға етті. Сол күннен бері менің атымды естіп, мені жақсы көрмеген ешбір мүмин жоқ».

• Бір яһуди Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) үшін сүт сауған еді. Ол «Йа, Раббым, оған көріктілік, әдемілік бер» деп дұға етті. Ол яһудидің шашы жетпіс жасына дейін ағармады.

• Набиға есімді бір ақын бір күні өлеңін Расулуллаһқа (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) арнап оқып берді. Расулуллаһ ол туралы «Аллаһу та'ала ауызыңды бұзбасын, шашылмасын» деп дұға етті. Набиға жүз жиырма жыл өмір сүрсе де, ауызынан бірде-бір тісі түспеді.

• Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мүбәрәк қолын Қайс бин Зәйдтің басына қойып, «Ей, Қайс! Аллаһу та'ала саған берекет берсін» деп дұға етті. Қайс бин Зәйд жүз жыл өмір сүрді және оның мүлде басы ауырмады. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мүбәрәк қолы тиген шаштары мүлде ағармады және өзі де еш қартаймады.

• Жабир бин Абдуллаһ (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Соғыстардың біріне Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге шыққан болатынмын. Бір күні бір ағаштың көлеңкесінде отырғанымда Расулуллаһ отырған жеріме келді. Мен «Йа, Расулаллаһ! Көлеңке жерге отырыңыз» дедім. Ол отырды. Менде қияр бар еді, шығарып Расулуллаһқа бердім. «Мұны қайдан таптың?» деп сұрады. «Йа, Расулаллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм), Мәдинадан алып келдім» деп жауаптадым. Менің түйелерімді жайып жүрген досым бар еді, сол кезде ол да қасымда еді. Үстінде ескі киімі бар еді. Сол күйі кетіп қалды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) маған «Мына досыңның үстіндегі киімінен жақсырақ киімі жоқ па?» деп сұрады. Мен «Йа, Расулаллаһ! Тағы екі киімі бар, мен берген едім. Дорбасында сақтап жүр» деп едім, «Досыңды шақыр, сол киімдерін кисін» деді. Оны шақырып алдым, ол дорбасындағы киімдерін киіп кетті. Кейін Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Досыңның жағдайы не болатынын білесің бе? Аллаһу та'ала оның тағдырына жазған өлім осы соғыста болады» деді. Досым бұл сөзді естіп, «Йа, Расулаллаһ, Аллаһ жолында өлемін бе?» деп сұрады. «Иә» деген жауап естіді. Ол сол соғыста шәһид болды (радиаллаһу анһ)».

• Соғыстардың бірінде Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) түйесі жоғалып кетті. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Аллаһу та'аладан ол түйені кері қайтаруын тілеп дұға етті. Аллаһу та'ала боран жіберді. Боран түйені алдына түсіріп, Расулуллаһқа (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) айдап әкелді.

• Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мүбәрәк қолын Ханзала бин Хузәймнің (радиаллаһу анһ) басына қойды. Расулуллаһ оған «Аллаһу та'ала саған береке берсін» деп дұға етті. Біреудің бетінде немесе бір малдың желінінде ісік болса, Ханзала (радиаллаһу анһ) сол ісікке үрлеп, кейін қолын өз басына қойып, «Бисмиллаһ алә әсәр-и йәд-и Расулиллаһ» [Расулуллаһтың қолының әсерімен...]дейтін. Кейін қолымен сол ісікті сипайтын. Ісік дереу жоқ болып кететін.

• Хабиб бин Фувәйк (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Көзіме ақ түсіп, мүлдем көрмей қалдым. Әкем мені Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына апарды. Менен «Көздеріңе не болды?» деп сұрады. Мен «Бір күні түйемді айдап келе жатқанда аяғым жыланның жұмыртқасына тиіп кетті. Сол мезетте көзімді ақ басты, көрмей қалдым» деп жауап бердім. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мүбәрәк тынысымен екі көзіме үрледі. Сол мезетте көзім көре бастады». Хабиб бин Фувәйк сексен жасқа келсе де көзі жақсы көретін және өзі инеге жіп өткізе алатын.

• Бір адам сол қолымен тамақ жейтін. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Неліктен оң қолыңмен жемейсің?» деп сұрады. Ол адам өтірік айтып «Оң қолыммен жей алмаймын» деді. «Оң қолыңмен жей алмай қал» деді. Сол күннен кейін ол адам оң қолын аузына еш жақындата алмай қалды.

• Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бір жұма күні хұтба оқып жатқан еді. Мешітке біреу кіріп, «Йа, Расулаллаһ, қойларымыз құрып барады. Жолда келіп-кететін керуендер де азайып барады. Дұға етіңіз, Аллаһу та'ала бізге жаңбыр берсін» деп өтінді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мүбәрәк қолдарын жайып «Аллаһым, бізге жаңбыр бер, Аллаһым, бізге жаңбыр бер, Аллаһым, бізге жаңбыр бер» деп дұға етті. Әнәс бин Малик (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Аспанда бірде-бір бұлт жоқ еді. Кенеттен таудың арғы жағынан қалқандай бұлт көрінді. Аспанның ортасына келгенде жайылып, барлық жерді қаптады. Кейін жаңбыр жауа бастады. Бір апта бойы күн көзін көрмедік. Келесі жұма күні келді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) хұтба оқып жатқанда бір кісі мешітке кіріп, «Йа, Расулаллаһ, малымыз жаңбырдан құрып барады, жолдар жабылды. Дұға етіңіз, жаңбыр тоқтасын» деп өтінді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мүбәрәк қолдарын жайып, «Аллаһым, біздің үстімізге емес, айналамызға аудыр. Тауларға, қырларға, алқаптарға, бауларға жібер» деп дұға етті. Мешіттен шыққанымызда жаңбыр тоқтап, күн шығып, дала жарқырап тұрған еді. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) осыған ұқсас мұғжизалары көп байқалған».

• Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Уруә бин Әбил Жа’д Барақиға бір қой сатып алуы үшін бір динар берді. Ол барып, бір динарға екі қой сатып алды. Кейін бір қойды бір динарға сатты. Бір қой және бір динармен Расулуллаһтың алдына келді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) оған «Аллаһу та'ала сені және саудаңды берекелі қылсын» деп дұға етті. Уруә (радиаллаһу анһ): «Куфа базарында қырық мың дирхам табыс көрмей қайтпайтынмын» деп айтып берген. Риуаят бойынша, Уруә (радиаллаһу анһ) Куфаның байларының қатарында болған.

• Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Са’д бин Әби Уаққасқа (радиаллаһу анһ) былай дұға етті: «Йа, Раббым! Са’д дұға еткенде оның дұғасын қабыл ете көр!» Осы дұғадан кейін Са’д бин Әби Уаққастың барлық дұғасы қабыл болды.

• Мәдлук (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Қызметшілеріммен бірге Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келіп иман келтірдім. Расулуллаһ мүбәрәк қолымен басымды сипады. Басымның Расулуллаһ ұстаған жері ағармады. Басқа жерлері ағарып кетті».

• Жуайл Әшжаи (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Бір соғыста Расулуллаһпен бірге едім. Атым өте арық еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) қамшысымен атымды бір ұрды да, «Аллаһым, мына атты оған берекелі қыл» деп дұға етті. Одан кейін атымның басын ұстай алмайтын болдым. Аттардың бәрін озатын едім».

• Әнәс (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) біреудің намаз оқып жатқанын көрді. Ол адам сәждеге жығылғанда шашы жерге тимесін деп қолымен ұстап тұрған еді. Расулуллаһ «Аллаһым, оның шашын жаман қыл» деп дұға етті. Ол адамның бүкіл шашы түсіп қалды».

• Саләба бин Хатиб Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келіп, «Йа, Расулаллаһ, мал-мүлкімнің көп болуы үшін дұға етіңіз» деп өтінді. Сонда Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм): «Ей, Сәләбә! Шүкірін жасай алатын аз мал-мүлік шүкірін жасай алмайтын көп мал-мүліктен жақсы» деді. Саләба қайтадан «Йа, Расулаллаһ, дұға етіңіз, Аллаһу та'ала маған көп мал-мүлік берсін» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм): «Обал-ай, ей, Саләба, мен сияқты болғың келмей ме?! Егер мына таулардың алтынға айналуын және менің қасымда ілесіп жүруін тілесем, орындалатын еді» деді. Саләба тағы да: «Йа, Расулаллаһ, дұға етіңіз, Аллаһу та'ала маған көп мал-мүлік берсін. Сізді хақ пайғамбар ретінде жіберген Аллаһ хаққы үшін, мал-мүлкіммен маған жүктелетін барлық міндеттерді орындаймын» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) қайталап: «Ей, Саләба, шүкірін жасай алатын аз мал-мүлік шүкірін жасай алмайтын көп мал-мүліктен жақсы» деді. Бірақ Саләба дегенінен қайтпай қайтадан: «Йа, Расулаллаһ, дұға етіңіз, Аллаһу та'ала маған көп мал-мүлік берсін» деді. Сонда Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Аллаһым, Саләбаны көп мал-мүлікпен ризықтандыр» деп дұға етті. Саләба бірнеше қой сатып алды. Аллаһу та'ала ол қойларға сондай берекет берді, қойлар көбейіп, Мәдинаға сыймайтын болды. Ол қойларын айдап Мәдинаның сыртына шығып кетті. Күндіз мешітке намазға келетін, кешке келмейтін еді. Қойлары уақыт өте одан сайын артты. Ол тым алысқа кетіп қалды. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мешітіне жұмадан жұмаға келетін болды. Қойлары одан сайын көбейгенде мүлде алысқа кетті де, мешітке және жамағатқа мүлде келе алмайтын болды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) ұзақ уақыт бойы Сәләбаны көрмеген соң жағдайын сұрады. Сахабалар ол туралы айтып берді. Сонда «Қап, Саләбә бин Хатибқа обал-ай» деді.

Біршама уақыттан кейін Аллаһу та'ала ауқатты, бай кісілерге зекет беруді парыз қылды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) байлардың зекетін жинауға екі адамды міндеттеді. Оларға «Саләбаға және Бәни Суләйм тайпасында бір бай кісі бар, соған барыңдар» деп бұйырды. Әлгі екі кісі Сәләбаға барып, зекет сұрады. Сәләба «Қолдарыңдағы хатты көрейін» деді. Хатты көрген соң «Сендердің сұрағандарың кәдімгі салық қой. Сендер басқалардан жинап көріңдер» деді. Әлгі екі сахаба ол жақтан кетіп, басқа жерге барды. Сүләйм тайпасындағы бай кісі олардың зекет алуға келгенін естігенде оларды күтіп алды. «Зекет ретінде түйелерімнің арасынан ең жақсыларын алыңдар» деді. Зекет жинаушылар «Саған парыз болған зекет бұдан аз ғой» деп еді, әлгі бай кісі «Осы жақсы түйелерді алыңдар. Аллаһу та'аланың разылығына малымның ең жақсысымен жетейін» деді. Кейін екі сахаба қайтадан Сәләбаға барды. Саләба тағы «Хатты көрсетіңдер» деді. Хатты көрсеткен соң «Бұл салық, сендер бара беріңдер, мен біраз ойланайын» деді. Екі сахаба Мәдинаға қайтып, Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына барды. Олар сөзін бастамай тұрып Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм): «Қап, Саләба бин Хатибқа обал» деді. Ал Сүләйм тайпасынан зекетін берген бай кісіге берекеті артуын тілеп дұға етті. Аллаһу та'ала Саләба туралы [«Тәубе» сүресінің 75-76 аяттарында]: «Олардың біреулері Аллаһқа былай анық сөз берген еді: Егер бізге қамқорлығы мен жомарттығынан нәсіп етсе, міндетті түрде зекетін береміз, шынымен салихтардан боламыз. Аллаһ жомарттығын танытып, тілегенін берген кезде сараңдық көрсетіп, теріс бұрылды. Онсыз да бұйрықтан қашып жүрген еді» деді. Саләбаның тайпасы мұны естігенде Саләбаға хабар беріп, «Құрыдың, Аллаһу та'ала сен туралы аяти карима жіберді» десті. Саләба Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келіп, «Малымның зекетін қабылдай көріңіз» деді. Расулуллаһ «Аллаһу та'ала сенің зекетіңді қабылдауыма маған тыйым салды» деп жауап берді. Саләба жылап, іші удай ашыды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Мұның бәрін сен өзің істедің! Саған айтқан едім, сөзімді тыңдамадың!» деді де, зекетін алмай қойды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) қайтыс болған соң Саләба зекетін хазреті Әбу Бәкірге (радиаллаһу анһ) әкеліп, «Йа, Әмир-ул мүминин! Зекетімді қабылдаңыз» деді. Хазреті Әбу Бәкір «Мен Расулуллаһтың қабылдамағанын қалайша қабылдайын?» деді. Кейіннен хазреті Омарға (радиаллаһу анһ) әкелді. Ол да қабылдамады. Бірақ хазреті Осман (радиаллаһу анһ) халифа кезінде өз ижтиһадына қарай қабыл алды. Саләба хазреті Османның (радиаллаһу анһ) халифа кезінде қайтыс болды.

• Қатадә бин Мәлжан Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келген еді. Расулуллаһ мүбәрәк қолымен оның бетін сипады. Қатадә (радиаллаһу анһ) қартайып, барлық мүшелерінде кәрілік белгілері байқалғанымен, жүзі жас кезіндегідей қалды. Мұны риуаят еткен адам былай айтқан: «Қатадә (радиаллаһу анһ) қайтыс болған кезінде мен қасында едім. Сол кезде артымнан бір әйел өтті. Ол әйелдің түрін Қатадәнің (радиаллаһу анһ) жүзінен айнадан көргендей көрдім».

• Жабир (радиаллаһу анһ) былай айтып берді: «Бір күні Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) базарда жүргенде бір әйел айқайлап «Йа, Расулаллаһ! Менің күйеуім бар, мені қинай береді. Хақымды орындамайды. Мені одан ажырастырыңыз» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) ол әйелдің күйеуін шақыртты. Ол адам келіп: «Йа, Расулаллаһ! Мен оны әрдайым қадірлеп жүремін. Оны ренжітпеймін, жақсы қараймын» деді. Әйел жылап жіберді де, «Өтірік айтады. Өтірікте еш қайыр жоқ. Мен өтірікшінің жары болғым келмейді» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) күлімдеді. Әйелдің орамалының бір ұшын, күйеуінің де басын ұстап, «Йа, Раббым, бұлардың арасына татулық пен махаббат нәсіп ет» деп дұға етті». Жабирдың (радиаллаһу анһ) айтуынша, әлгі әйел бір айдан кейін Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келді де, «Мен куәлік етемін, сіз Аллаһу та'аланың Расулысыз. Бұл өмірде маған күйеуімнен сүйікті ешкім жоқ» деді.

• Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) біреуді бір жұмыспен бір жерге жіберді. Ол адам келіп, сол туралы өтірік айтты. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) оған қарғыс айтты. Ол адам қарны жарылып өлген күйде табылды. Жерлеген кезде жер қабылдамады.

• Әбу Хурайра (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Бір күні аспан бұлтты еді. Барлық сахабалар (алейһимурридуан) мешітте жиналған едік. Бесін намазы уақытының шығуына аз қалды деп ойладық. Сол кезде біреу келді де «Әлі намаз оқымадыңдар ма?» деді. Біз «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) үйінде, шақыр» дедік. Ол «Әссалату (намаз), йа, Расулаллаһ» деп шақырды. Кейін үндемей отырды. Біраз уақыттан кейін тағы «Әссалату, йа, Расулаллаһ» деп айқайлады. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) ашуланған күйде қолында бір ағашпен сыртқа шықты. «Айқайлаған кім?» деп сұрады. Әлгі адам орнынан тұрып «Йа, Расулуллаһ, мен едім» деп жауаптады. Расулуллаһ қолындағы ағашпен оны ұрды. Кейін бәріміз намаз оқыдық. Аспан ашылып, бұлттар тарады. Сөйтсек, күн аспанның төбесінде екен. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Әлгі адам қайда?» деп сұрады. Ол алдына келді. Расулуллаһ айтты: «Мені қинадың. Шақырған кезіңде мен Раббыма ғибадат етіп жатқан едім. Бір қажеттілікпен Оған дұға етіп жатқан едім. Аллаһу та'ала мен намаз оқып болғанша күнді орнында ұстап тұрады. Кезінде Сүлеймман бин Дауд (алейһимассалам) дүниелік іспен айналысып жүргенде намаз уақыты шығып кеткен болатын. Аллаһу та'ала ол үшін күнді кері қайтарды» деді. Әлгі адам «Мен өш алмаймын» деді. Расулуллаһ «Олай болса, мені кешір» деді. Әлгі адам «Йа, Расулаллаһ! Кешірілуге негізінде мен мұқтажбын» деді. Кейін Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) оны азат ету үшін бір түйеге сатып алды да, «Әділеттік Раббымыздан» деді.

• Ибн Аббас (радиаллаһу анһума) былай айтып берді: «Бір адам Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келді де, «Аллаһтың Расулы екеніңе не дәлелің бар?» деп сұрады. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) құрма ағашын шақырып мұнда әкелсем иман келтіресің бе?» деп сұрады. «Иә» дегенде құрма ағашын қасына шақырып еді, ағаш келді. Әлгі адам дереу иман келтірді». Басқа бір риуаят бойынша, Расулуллаһ ол құрма ағашынан бір шоқ құрманы шақырған. Құрма шоғы ағаштан үзіліп жерге түсті де, секіріп-секіріп келді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) құрма шоғына «Орныңа бар» деп бұйырғанда орнына барды. Әлгі адам «Мен куәлік етемін, Сіз Аллаһтың Расулысыз» деп иман келтірді.

• Бір күні Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) әжетті өтеу үшін бір жазыққа шықты. Ыңғайлы жер таба алмады. Сахабалардың біріне: «Мына ағашқа айт, ана ағаштың қасына барсын» деді. Сахаба көрсетілген ағашты шақырды. Ағаш басқа ағаштың қасына барды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сол ағаштардың артында әжетін өтеді. Кейін ол ағашқа «Орныңа қайт» дегенде ағаш бұрынғы орнына барды.

• Әбу Хурайра (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Бір күні Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге Қуба тарапына бардық. Алдымыздан бір қабырға шықты. Ол жерде бір түйе бар еді. Түйе су таситын еді. Түйе Расулуллаһты (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) көргенде басын жерге қойды. Сахабалар «Йа, Расулаллаһ, біз сізге сәжде етуге түйеден лайықтырақпыз» десті. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Субханаллаһ, Аллаһу та'аладан өзгеге сәжде ету рұқсат болғанда еді, әйелдің күйеуіне сәжде етуін әмір етер едім» деді».

• Я’ла бин Субабә (радиаллаһу анһ) былай айтып берді: «Бір күні Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге жолда кетіп бара жатқанда Ол әжетін өтегісі келді. Ол жерде қарама-қарсы тұрған екі құрма ағашы бар еді. Расулуллаһ әмір еткен кезде ол екі ағаш қосылып қатар тұрды. Артында әжетін өтеген соң ағаштар өз орындарына тұрды. Кейін Расулуллаһқа бір түйе келді. Мойнын жерге қойды. Ыңырсыды да, қатты жылағаны сонша, көз жасынан жер суланды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Мына түйенің не дегенін білесіңдер ме?» деп сұрады. Біз «Аллаһу та'ала және Расулы жақсырақ біледі» дестік. Сонда «Егесі мұны ертең сояды екен» деді. Кейін түйенің егесін шақырып, «Мына түйені маған бер» деді. Ол адам «Йа, Расулаллаһ! Бұдан қымбат малым жоқ» деді. Расулуллаһ «Онда түйені сойма және ауыр жұмыс істеткізбе» деп бұйырды. Әлгі адам келісті. Кейін Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бір қабірдің басына барды. «Бұл қабірде жатқан адам бір күнә себебімен азапталып жатыр. Ол үлкен күнә емес» деді. Кейін құрма ағашының көшетін сол қабірдің үстіне отырғызды. «Мына құрма бұтағы жасарып тұрған уақыт бойы Аллаһу та'ала бұл адамның азабын жеңілдетеді» деді».

• Ибн Аббас (радиаллаһу анһума) былай айтып берді: «Бір адамның екі түйесі бар еді. Бір күні түйелер асауланып, құтыра бастады да, бір аулаға кіріп кетті. Түйелердің егесі ауланың есігін жапты. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сахабаларымен бірге сол аулаға келді. Түйелердің егесіне есікті ашуын бұйырды. Ол адам Расулуллаһқа зияны тиетінінен қорқып, есікті ашқысы келмеді. Қайталап ашуын бұйырғанда есікті ашты. Түйенің бірі есіктің дәл қасында тұрған болатын. Расулуллаһты көргенде басын жерге қойып сәжде етті. Сол кезде оны байлап қойды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) түйелердің егесіне «Бұларға қарап жүр, тағы асауланып кетпесін» деді. Сахабалар (алейһимурридуан) бұл жағдайды көріп, «Йа, Расулаллаһ, мына түйелер ештеңе білмесе де сізге сәжде етті. Сізге біздің сәжде етуіміз дұрысырақ емес пе?» десті. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм): «Мен ешкімнің ешкімге сәжде етуін бұйырмаймын. Егер бұйыратын болсам, әйелдің күйеуіне сәжде етуін бұйыратын едім» деді».

• Ибн Мәсуд (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге Меккенің жолында едік. Расулуллаһтың әдеті бойынша Ол әжетті өтеуге алысқа кететін еді. Оңаша жер таппайынша отырмайтын. Өйткені сол кезде көзге көрінуден қатты қысылатын еді. Толықтай жасырынатын еді. Дегенмен ол жақта ондай жер табылмады. Бір-бірінен алыс тұрған екі ағаш бар еді. Маған «Ей, Мәсуд, ана ағаштарға бар, оларға «Аллаһтың Расулы қосылып тұруларыңды бұйырды, қосылыңдар, оның көрініп қалуына бөгет болыңдар» деп айт» деді. Ағаштар бір-бірінің қасына келді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) әжетін өтеген соң ағаштар өз орындарына барды».

• Ибн Мәсуд (радиаллаһу анһ) айтып берді: «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Мәдина көшелерінің бірінде жүргенде бір түйе шауып келіп, Расулуллаһтың алдында сәжде етті. Кейін басын көтерді. Түйенің көзінен жас аққан еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Мына түйенің егесі кім?» деп сұрады. «Пәлен адам» деген жауап алғанда шақыруды бұйырды. Шақырып келген соң ол адам Расулуллаһтың алдына келді. Одан «Мына түйеге не істемекшісің, шағымданып жатыр ғой» деп сұрады. Әлгі адам «Йа, Расулаллаһ! Жиырма жыл бойы осы түйеммен су тасып жүрмін. Оны ұзақ уақыттан бері бағып келемін. Енді қазір семірді, соймақшымын» деді. Сонда оған: «Түйені маған сат немесе союдан бастартып, маған бер» деді. Әлгі адам «Бұл түйені сізге сыйладым, сіздікі болсын, йа, Расулаллаһ» деді. Расулуллаһ ол түйені өз түйелерінің арасына қосты».

• Жабир (радиаллаһу анһ) былай айтып берген: «Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге сапарға шыққан болатынбыз. Жолда бір күні «Ей, Жабир, торсықпен су әкел» деп бұйырды. Бір торсық су әкелдім. Жолда бір-бірінен төрт аршын (1 аршын шамамен 68 см) қашықтықта тұрған екі ағаш көрдік. Расулуллаһ «Ана ағаштардың біріне айт, екіншісінің қасына барсын» деп бұйырды. Солай айтып едім, ағаштар қосылып тұрды. Расулуллаһ ағаштардың артында әжетін өтеді. Кейін ағаштар орындарына барды. Кейін біз түйелерімізге мініп жолымызды жалғастырдық. Алдымыздан құшағында баласы бар бір әйел шықты. «Йа, Расулаллаһ! Мына балама жын кірді, үш рет қояншығы тұтып қалды» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) тоқтады да, баланы алып, түйенің ауытына қойды. Үш рет «Ей, Аллаһтың дұшпаны, шық!» деді. Кейін баланы анасына берді. Сапардан қайтып келе жатқанда дәл сол жерге келгенде әлгі әйел баласымен бірге тағы алдымыздан шықты. Екі қой әкелген екен. «Йа, Расулаллаһ! Бұл менің сізге сыйлығым, қабыл алыңыз. Сізді пайғамбар ретінде жіберген Аллаһ хаққы, сізге жолыққан кезімнен бері баланың қояншығы тұтпады» деді. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бұйрығымен екі қойдың біреуін алып, екіншісін әйелге қалдырдық. Сөйтіп жолымызды жалғастырдық. Кенеттен алдымыздан бір түйе шықты. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келіп, басын жерге қойып сәжде етті. Расулуллаһ бізге «Халықты шақырыңдар, бәрі жиналсын» деп бұйырды. Біз халықты шақырдық, бәрі жиналды. Расулуллаһ олардан «Мына кімнің түйесі?» деп сұрады. Ансарлардан бір жамағат «Біздікі, йа, Расулаллаһ» десті. «Бұл түйеге не істедіңдер?» деп сұрап еді, олар: «Бұл түйемен біз жиырма жыл бойы су тасыдық. Енді оны бауыздамақшы болған едік, қашып кетті» деп жауап берді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Оны маған сатыңдар» деді. Олар «Сізге сыйладық, сіздікі болсын, йа, Расулаллаһ» десті. Сонда Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Бұл түйе менікі болды. Енді оған ажалы келгенше тиіспеңдер, соймаңдар» деп бұйырды. Сол жердегі мұсылмандар «Йа, Расулаллаһ, сізге сәжде етуге жануарға қарағанда біз лайықтырақ емеспіз бе, неге біз сізге сәжде жасамаймыз?» десті. Сонда Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм): «Ешкімнің Аллаһу та'аладан өзгеге сәжде жасауына рұқсат жоқ. Егер рұқсат болғанда, әйелдің күйеуіне сәжде етуі керек болар еді» депжауап берді».

• Я’ла бин Умәйя Сақафи былай айтып берді: «Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге бір жерге бара жатқан едік. Алдымыздан бір түйе шықты. Түйе Расулуллаһты көргенде ақырып, мойнын жерге қойды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) тоқтады да, «Мына түйенің егесі кім?» деп сұрады. Бір кісі келіп «Түйенің егесі мен, йа, Расулаллаһ» деді. Расулуллаһ «Оны маған сат» деп бұйырды. Әлгі адам «Оны сізге сыйладым» деп еді, Расулуллаһ «Сыйлама, сат» деді. Сонда ол «Йа, Расулаллаһ, сатпаймын, сыйға беремін» деді. Кейін ол «Отбасымның бұл түйеден басқа күн көретін ештеңесі жоқ» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) ол адамға «Олай болса, біліп қой, мына түйе үздіксіз жұмыс істеткізіп, аз жем беретіндеріңе шағымданып жатыр. Түйеге жақсы қарап бақ» деп бұйырды. Кейін біз ол жақтан кетіп қалдық. Бір жерге тоқтадық, Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) ол жерде ұйықтады. Бір кезде бір ағаш жерді жарып келіп, Расулуллаһтың үстіне көлеңке жасады. Кейін қайтадан орнына барды. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) оянған кезде болған жағдайды айтып бердік. «Ол ағаш маған сәлем беру үшін Аллаһу та'аладан рұқсат сұрады» деді».

• Әнәс (радиаллаһу анһ) былай айтып берді: «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бір күні ансар сахаба біреудің ауласына кірді. Қасында хазреті Әбу Бәкір, хазреті Омар және ансар сахабалардан бір жамағат (ридуануллаһи алейһим әжмаин) бар еді. Аулада бір отар қой бар еді. Қойлар Расулуллаһқа (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сәжде етті. Сахабалар «Йа, Расулаллаһ! Біз сізге сәжде етуге мына қойлардан лайықтырақпыз» десті. Расулуллаһ «Аллаһу та'аладан өзгеге сәжде етуге болмайды. Егер рұқсат болса, әйелдердің күйеулеріне сәжде етуін бұйыратын едім» деді».

• Әһли бәйттің бір иті бар еді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) үйден сыртқа шыққанда ол тұрып, барлық жерді кезіп жүретін. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) үйге келгенде ит екі тізесіне шөгіп, мүлде әрекет етпей және еш дыбыс шығармай отыратын.

• Йемендік біреу былай айтып берген: «Йеменде үйіме құдық қазған болатынмын. Суы ащы болып шықты. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына келіп, жағдайымды айттым. Маған бір торсық су берді. Ол суды құдығыма төктім. Құдықтың суы тұщы болды».

• Зияд бин Харис әс-Садаи былай айтып берді: «Қауымым Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына барып: «Йа, Расулаллаһ! Біздің жалғыз құдығымыз бар. Жаз келгенде суы азайып жетпей қалады. Жазда су іздеп жан-жаққа тарап кетіп, қыста қайта жиналатын едік. Ал қазір бізді дұшпандар қоршап алды. Егер жан-жаққа тарайтын болсақ, олар бәрімізді өлтіреді. Дұға етсеңіз, құдығымыздағы су бізге және малдарымызға жетсін» деп өтінді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) жеті жұмыр тас сұрады. Мүбәрәк қолдарымен сол тастарды сипап шықты да, дұға етті. «Мына тастарды Аллаһу та'аланың есімін айтып құдыққа бір-бірден тастаңдар» деп бұйырды. Олар дәл солай істеді. Құдықтың суы көбейгені сонша, күндіз-түні тоқтамай су тартса да, бір тамшы да азаймады».

• Әмир-ул мүминин хазреті Әбу Бәкірдің (радиаллаһу анһ) құлы Са’д былай айтып берген: «Расулуллаһпен (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) бірге сапарға шыққан едік. Бір жерге тұрақтадық. Маған «Ей, Са’д, пәлен жерге бар. Ол жақта ешкі бар, сүтін сауып кел» деп бұйырды. Мен ол жерді білетінмін. Ол жақта ешкі жоқ болатын. Сол жерге барып қарасам, ешкі тұрған екен. Желіні сүтке толы еді. Жақындап, ешкіні саудым. Керуеннің жүретін уақыты келді. Ешкінің қасына біреуді қалдырдым. Мен жолға дайындалып жатқанда ешкі жоғалды. Қанша іздесем де таба алмадым. Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына бардым. Ол «Ей, Сад, неге кешіктің?» деп сұрады. Мен «Йа, Расулаллаһ! Жолға дайындық жасап жатқан едім. Сүтін сауған ешкім жоғалып кетті. Қанша іздесем де таба алмадым» деп жауап бердім. Сонда Ол «Оны егесі алып кетті» деді. Мен «Дұрыс айтасыз, йа, Расулаллаһ» дедім».

• Ибн Аббас (радиаллаһу та'ала анһума) былай айтып берді: «Бір әйел Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына ұлын алып келді. «Йа, Расулаллаһ! Мына баламды күнде таңертең және кешке жын ұрады. Жынды секілді әрекеттер жасайды» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) мүбәрәк қолымен баланың кеудесін сипады да, дұға етті. Сол мезетте бала құсып жіберді. Қарнынан иттің күшігіндей қара зат шықты. Содан кейін балада бұрынғы әрекеттер байқалмады».

• Әнәс бин Малик (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Зәйд бин Әркамның (радиаллаһу анһ) көзі ауырған еді. Көңілін сұрап үйіне бардым. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) та сол жақта еді. Мүбәрәк қолымен Зәйд бин Әркамның екі көзін ашты. Мүбәрәк аузының суын салды да, «Сенде ешқандай ауру қалмады» деді. Көздері бірден жазылып кетті. Таңертең ол Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына барды. Расулуллаһ «Ей, Зәйд, көз ауруың тоқтамаса не істер едің?» деп сұрады. Ол «Йа, Расулаллаһ, сабыр ететін едім және Аллаһу та'аланың тағдырына разы болып, нәтижені күтер едім» деді. Сонда Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Жаным құдіретінде болған Аллаһу та'ала хаққы, егер сенің көздерің сол күйде қалып, сен сабыр еткеніңде, кешірілген күйде Аллаһу та'алаға қауышар едің» деді».

• Утба бин Фәрқадтың (радиаллаһу анһ) жұбайы былай айтып берді: «Біз бірнеше әйел Утбаның жұбайлары едік. Хош иісті болу үшін үстімізге әтір сеуіп, бір-бірімізбен жарысатынбыз. Утба мүлде әтір сеппейтін. Бірақ оның әдемі иісі бәріміздің әтірімізді басатын. Ол адамдардың арасына барған кезде жұрт «Біз Утбаның иісінен жағымды иіс көрген емеспіз» дейтін. Бір күні Утбадан мұның себебін сұрадық.  Ол: «Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) заманында денемді жара басып кеткен еді. Бұл жағдайымды Расулуллаһқа айттым. Маған «Денеңді аш» деп бұйырды. Ашып алдына отырдым. Мүбәрәк қолына үрлеп, ішімді және арқамды сипады. Мендегі осы хош иіс сол кезден бері еш кетпеді» деп айтып берді».

• Жәрһәд әс-Сәләми (радиаллаһу анһ) айтып берген: «Бір күні Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) үйіне бардым. Дастархан жайылып тұрды. Асқа отырдық. Оң қолым ауырғандықтан, асқа сол қолымды созғанда Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Тамақты оң қолыңмен же!» деп бұйырды. Мен «Йа, Расулаллаһ, оң қолым ауырып жатыр» деп едім, мүбәрәк демімен оң қолыма үрледі. Қолым бірден жазылып кетті, одан кейін еш ауырмады».

• Бір сахаба кісі былай айтып берген: «Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына барған едік. Қасымызда бір бала бар еді. Ол баланың бір күн бұрын оң қолы сынған болатын. Қолының екі жанын ағашпен бекітіп, таңғышпен ораған едік. Расулуллаһ ол баланы қасына шақырды. Қолындағы таңғышты шешіп ашты. Кейін мүбәрәк қолымен баланың сынған қолын сипады. Сол мезетте баланың қолы жазылып кетті. Сол жерде отырғандар қай қолының сынғанын ажырата алмай қалды. Кейін сол жерде дастархан жайылып, ас берілді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) балаға «Оң қолыңмен же» деп бұйырды. Тамақтанғаннан соң балаға «Таңғышыңды үйіңе алып кет» деді. Бала таңғышты үйіне алып кетті. Қайтар жолда қауымынан иман келтірмеген бір қарт кісіге кезікті. Қария баланың қолындағы таңғышты байқап, «Бұл не?» деп сұрады. Бала «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) сынған қолымдағы таңғышты шешіп, мүбәрәк қолымен сипады. Сол мезетте қолым жазылып кетті» деп жауап берді. Қария мұны ести сала дереу Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына барып иман келтірді».

• Бір күні Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) Әбу Талханың (радиаллаһу анһ) өте жалқау және жүргісі келмейтін атына мінді. Расулуллаһ атқа мінгеннен кейін ат жанданып, жылдам жүргені сонша, аттардың ешқайсысы оған жете алмады.

• Шәрхабил Жафи (радиаллаһу та'ала анһ) былай айтып берді: «Қолымда ісік пайда болды. Бір күні Расулуллаһқа (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) барып, «Йа, Расулаллаһ, қолым ісіп кеткендіктен қылыш ұстай алмай қалдым, аттың тізгінін де ұстай алмаймын» дедім. Ол «Жақында» деген соң жақындадым. «Қолыңды аш» деп бұйырды. Қолымды ашқан соң мүбәрәк демімен қолыма үрледі де, мүбәрәк қолымен сипады. Сол мезетте қолымдағы ісік толықтай жоқ болып кетті.

• Жабир бин Абдуллаһ (радиаллаһу та'ала анһ) айтып берген: «Ауырып қалған едім. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) хазреті Әбу Бәкірмен (радиаллаһу анһ) бірге көңілімді сұрап келді. Мен есімді білмей жатқан болатынмын. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) дәрет алып, дәрет алған суын маған сепкен екен. Мен есімді жиғанда ауруымнан толықтай жазылған едім».

• Бір күні бір жас жігіт Расулуллаһқа (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) келіп: «Йа, Расулаллаһ! Маған зина жасауға рұқсат беріңіз» деді. Сахабалар ашынып, шулай бастады. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) жігітке «Бері жақында» деді. Жігіт жақындап, алдында отырды. Одан «Біреулердің сенің анаңмен зина жасауына разы боласың ба?» деп сұрады. Жігіт «Жоқ» деп жауаптады. Сонда «Сен секілді басқа ешкім де қаламайды» деді. Кейін «Қызыңмен біреудің зина жасағанына разы боласың ба?» деп сұрады. Жігіт «Жоқ, разы болмаймын» деп жауап берді. Тағы «Біреулердің сенің қарындасыңмен зина жасағанына разы боласың ба?» деп сұрады. Ол «Жоқ, разы болмаймын» деді. Одан соң көкесінің, әпкесінің және басқа да туыстарының қыздарын атап, жеке-жеке сұрап шықты. Жігіт бәріне «Жоқ, олармен зина жасағанына мүлде разы емеспін» деп жауап берді. Сонда Расулуллаһ мүбәрәк қолын жігіттің кеудесіне қойды да, «Аллаһым, бұның күнәсін кешіре көр, жүрегін тазала және зинадан қорға» деп дұға етті. Сол кезден кейін жігіт харамға мүлде қызықпайтын болды.

• Айша Сыддықа (радиаллаһу та'ала анһа) былай айтып берді: «Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) заманында бір жұмыссыз әйел бар еді. Бір күні Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) етті тағам жеп жатқанда сол әйел келіп қалды. «Аллаһу та'аланың Расулына қараңдар, жерге отырып, құлдар секілді тамақтанып жатыр» деді. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) «Иә, мен құлмын, құлдар секілді жерде отырып тамақтанамын» деді. Әйел «Жеген асыңызды маған да беріңіз» деп сұрады. Расулуллаһ (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдындағы астан бір кесек берді. Әйел «Йа, Расулаллаһ, асты мүбәрәк қолыңызбен аузыма салыңыз» деді. Расулуллаһ мүбәрәк қолымен аузына тамақ салды. Осы тамақты жегеннен кейін әйелде жалқаулық еш байқалмайтын болды».

• Рафи бин Хадиж (радиаллаһу та'ала анһ) былай айтып берді: «Бір күні Расулуллаһтың (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) алдына барған едім. Қасында бір кісі ет пісіріп жатты. Етке қызығып, бір кесегін алып жедім. Бір жыл бойы ішім ауырды. Бұл жағдайды Расулуллаһқа (саллаллаһу алейһи уәсәлләм) айтып бердім. Ол «Ол етте жеті кісінің хақысы бар еді» деді. Кейін мүбәрәк қолымен ішімді сипады. Оны пайғамбар ретінде жіберген Аллаһ хаққы, ол ауру тоқтап, одан кейін мүлде ішім ауырмады».