234) ТАБАРИ: Ибн Жәрир есімімен танымал. Мұхаммед бин Жәрир есіміне қараңыз. 114.

235) ТАБАРИ: Әбу Жафәр Ахмед бин Мұхаммед – шафии ғұламасы. 694 [м.1294] жылы қайтыс болды (рахимә-һумуллаһу та'ала). Көп кітап жазған. 129.

236) ТАХА ХАҚҚАРИ: Үлкен әулие болған сәйид Таха (қуддиса сиррух) бин Ахмед бин Салих бин Ибраһим – Абдулқадир Гейланидің ұрпағы. Мәулана Халид Бағдадидің кемел шәкірті, раббани ілімдердің қазынасы еді. Ұрпағы Убәйдуллаһ және Алауддин есімді екі ұлы арқылы тараған. Алауддин мырза Шәмдинанның Хизне ауылынан. Тегі «Саадәти Әбәдия» кітабының соңында Таха есімінде жазылған. Немересі Мұхаммед Сыддық мырза сәйид Мұстафа Арваси мырзаның қайтыс болуынан кейін оның жұбайы Мәриәм ханымды алып, одан Таха мырза туылған. Бұл сәйид Таханың ұлы Мұхаммед Сыддық мырза Ирак үкіметінде Мусул депутаты болған кезінде Бағдатта қайтыс болды. Басқа екі ұлы Мұхаммед Салих Дару және Мазһар мырзалар Османлы мемлекеті ыдыраған кезде мал-мүлкімен Иракта қалып, 1400 [м.1980] жылы Түркияға орналасты.

Он үшінші ғасырдың құтбы болған Мәулана Халид 1224 [м.1809] жылы Бағдаттан кетіп, бір жылда Үндістанға барып, Ғұлам Әли Абдуллаһ Деһлеуидің құзырында қадірленіп, лайықты ізгілік пен кемелдікті алған соң Аллаһу та'аланың құлдарына білім беру үшін 1226 жылы отанына оралды. Барлық жақ Мәулананың жүрегінен шашыраған нұрмен жарқырағаны секілді, білім алып жүрген досы сәйид Абдуллаһ та 1229 жылы Сүлейманияға Мәулананы зиярат етуге барды. Оның сұхбатында кемелдікке жетіп, халифасы (ізбасары) болды. Мәуланаға бауырының ұлы сәйид Таханың ғажап, жоғары қабілетін айтты. Мәулана екінші рет келерінде оны бірге алып келуін айтты. Екінші рет зиярат еткенінде сәйид Таханы да алып барды. Мәулана Бағдатта сәйид Таханы көрген кезінде бірден Абдулқадир Гейланидің қабіріне барып, истихара жасауын бұйырды. Абдулқадир Гейлани (қуддиса сиррух) оның жолы ұлы болса да қазіргі таңда маманы қалмағанын, ал Мәулананың сол заманның үстемі екенін білдіріп, дереу оған баруын бұйырды. Осы рухани бұйрық пен рұқсат бойынша сәйид Таха Мәулана Халидтың алдында екі сүлүк, яғни сексен күн еңбектеніп, мүбәрәк жүрегінен шашыраған фәйздерге, берекеттерге кенеліп, кемелге жеткеннен кейін «Бәрдәсур» ауылына барды. Сәйид Абдуллаһ қайтыс болғанда Сәйид Таха «Нехри» ауылына барып қырық жыл шәкірт жетілдірді. Шәкірттер жан-жақтан жарыққа үймелейтін көбелектей жарық көзіне жиналған еді. Нехридегі әкесінен қалған кішкентай үйінде ғибадаттарын орындайтын. Басқа уақыттарда мешітте ақли және нақли ілімдерді үйретуге және исламның көркем мінез-құлқын жаюға тырысатын. Ел ағаларымен, мырзалармен және саясаткерлермен көріспейтін, оның алдында саясат пен дүниелік істер жайлы ешкім сөйлеспейтін. Күнде «Мәктубат» кітабын оқитын. Ол кітаптағы «Баршаға жақсылық жасау, жасалған жамандықтарға сабыр етіп, оған жауап бермеу, тіпті жақсылықпен жауап беру, үлкендерге, үкіметке құрмет пен көмек көрсету» дегендей насихаттарды адамдардың жүректеріне енгізетін. Мың екі жүз жылдан бері келіп өткен ұстаздардың барлығы да осы көркем ислам мінез-құлқын уағыздаған, бәрі мемлекетке, заңға құрмет көрсеткен. Олардың арасында ешбірінің үкіметке қарсы шыққаны байқалмаған, тарихта ондай жаман оқиғалары өтпеген. Осы ілім мен көркем мінез-құлық қайнарларынан алыста қалған шонжарлардың, дүниеге, атақ-даңққа құмар адамдардың билікке қарсы көтерілістері және олар өлгеннен кейін кейбіреулердің надандықпен, шектен шығып, ақымақтықпен жасаған әрекеттерін кейбір қарсыластары мен қызғаншақтары осы мүбәрәк тұлғаларға да жабуға тырысқан, тіпті олардың кейбірін түрмеге де түсірген еді. Алайда заң мен әділет алдында олардың бәрінің де кінәсіз екені анықталып босатылды. Олардан кешірім сұралып, үлкен құрмет пен сый-сияпат көрсетіліп, мүбәрәк жүректері мен ықыластарын қайтадан табуға күш салынды. Тарих пен ғибратты оқиғалар баяндалған кітаптарында көп өткен осындай жала оқтарын Сәйид Таха хазретке де атуға тырысқан, қиялдан жаман жалалар ойлап шығарылып, осы ілім мен көркем мінез күнін былғауға тырысқан сорлы бетпақтар шыққан. Бірақ күнді балшықпен жабу мүмкін болмағандықтан, бұл ізгілік күнін көріп таныған сергек әрі бақытты жандар ондай жалаларға алданбай, оған ғашық әрі қайран болып қала берді. Оның мүбәрәк жүрегінен шашылған нұрлармен жанданып, тыныштыққа, бақытқа және мәңгілік бақытқа жетіп, отанға, ұлтқа және мемлекетке пайдалы асыл жандарға айналды. Сәйид Абдулхаким мырзаның әкесінің атасы сәйид Мұхаммед сол кезде Ваннан келіп, осы қайнардан фәйз алған болатын, Сәйид Таха Ванға барғанда сәйид Мұхаммедтің үйінде қонақ болатын. Сәйид Мұхаммедтің бауыры Лутфидің ұлы Сибғатуллаһ мырза да Хизаннан Ванға келгенде сәйид Тахаға байланып шәкірті болды. Хизанға әкесіне барып, атақты болды. Жүздеген шәкіртімен жыл сайын Нехриге зияратқа баратын. Бір жылы көкесі молда Абдулхамид мырзаның ұлы сәйид Фәхимді кіші жасында өзімен бірге алып барды. Сәйид Фәхим бір түні қонақ болып тұрып жатқан үйдің иесінен Хаққари әкімінің қандай адам екенін сұрайды. Ол күндіз-түні мас болып жүретінін айтқанда әкімі мас болған елде қалай тұруға болатынын таңға дейін ойланады. Ертеңіне Расулан ауылына барады. Сибғатуллаһ мырза сол жақтағылардан әкімнің қандай адам екенін сұрайды. Жақсы адам екенін айтқанда сәйид Фәхим бірден: «Көкемнің ұлы! Ол маскүнем ғой. Оны қалай жақсы деуге болады?» дейді.